Vinden wat ik niet zocht
Blogpost (Dutch) by Esther de Graaff about the Serendipitor Walks at DEAF2012.
Eén van de opdrachten: maak een foto van jezelf
‘Hier ben ik nog nooit geweest’, zegt een van de deelnemers die elf jaar in Rotterdam heeft gewoond. Tien minuten daarvoor nog zei hij bij de start van ‘Sentient City Survival Kit Serendipitor Walks’ dat hij alle plekken van Rotterdam als zijn eigen broekzak kent. Kunstenaar Mark Shepard glimlacht, een innemende aardige man. Mijn aanvankelijke scepsis over deze wandeling is in een paar minuten verdwenen. Vanuit Post lopen we met de kunstenaar de stad in. Onze bestemming is ingevoerd, maar waar we eindigen is onbekend. Dit is geen app die de route helemaal voor je heeft bepaald. Hoe we precies lopen is afhankelijk van de opdrachten. Bijvoorbeeld volg een man met een paraplu of koop een roos en geef het aan de eerste voorbijganger. Iedere wandeling wordt bepaald door vier soorten instructies: een sociale (ontmoeting met mensen), een geografische (ga links), een abstracte (volg een vierkant) of een architectonische (ga het hoogste gebouw in). Je kan zelf bepalen hoe lang je de wandeling wilt maken en hoeveel opdrachten je wilt doen.
Wij krijgen de opdracht om via de Coolsingel naar de Meent te lopen en daar een stil plekje te vinden en een tijdje te verblijven. Ok. Daar sta je aan de Coolsingel, een van de drukste straten, ga er maar aan staan. We spotten een brede trap aan de zijkant van een gebouw. Het leidt ons naar een hoger rustiger plekje. Opeens staan we voor een deur. Daarachter vinden we een oase van rust en schoonheid. We zijn beland in voor mij onbekende galerie: WTC Art Gallery.
Na een tijdje hier te hebben verbleven, drukken we op ‘next’ voor onze volgende opdracht. We moeten in oostelijke richting een bar zoeken, iemand een drankje aanbieden en aan diegene vragen om een kaart van zijn/haar jeugd te tekenen. In Dudok ontmoeten we een vrouw afkomstig uit Turkije die op een vriend staat te wachten. Onder het genot van een drankje vertelt, en tekent, ze in een kleine tien minuten haar levensverhaal. Ze heeft een indrukwekkende carrière als arts in veel Europese steden opgebouwd. Hoe kort de ontmoeting ook is, ik ben ontroerd door het mooie verhaal. Haar getekende map gebruiken we als richtlijn om onze weg te vervolgen.
Met deze app biedt Shepard een alternatieve manier om te ‘overleven’ in een stad waar alles gereguleerd, zichtbaar en gecontroleerd is. Voorheen was computertechnologie alleen binnenshuis te vinden. Nu is internet overal in de stad aanwezig. Deze onzichtbare digitale informatiesystemen omringen ons: een virtuele laag over onze realiteit. Shepard wil ons bewust maken van de gevolgen hiervan op cultuur en politiek, bijvoorbeeld op het gebied van privacy. Hij wil mensen prikkelen om na te denken over onze gecontroleerde maatschappij. Dit weet hij te bereiken door met zijn werk ruimte te bieden aan toeval.
Maar is de app in zekere zin ook niet regulerend? De instructies zijn redelijk concreet en voeren hiermee ook een bepaalde controle uit. Shepard antwoordt glimlachend: ‘Freedom is not possible without control’. En verdomd hij heeft me te pakken en me aan het denken gezet. Ik laat me vaak leiden door de alwetende tomtom, maar kijk daardoor niet meer om me heen.
Tijdens deze wandeling heb ik plekjes in de stad gevonden waar ik normaal aan voorbij zou zijn gelopen. De opdrachten leidden ons naar een totaal andere eindbestemming. Onverwachts hebben we iets anders gevonden, dan we aanvankelijk zochten. De app prikkelt je om echt om je heen te kijken en contact met mensen te leggen. Na anderhalf uur gewandeld te hebben, besluiten we gezamenlijk om de ‘artist walk’ te beëindigen en onze eindbestemming in te vullen: Centraal Station Rotterdam.
